तेह्रथुम
थोक्लुङ–१ का किसान रामप्रसाद तिम्सिनाले गत वर्ष अदुवाले राम्रो मूल्य पाएको देखेपछि यसैको खेती गर्ने सोच बनाए । उनले प्रतिकेजीका ५० दरले बीउ किनेर पाँच रोपनी जमिनमा रोपे।
अघिल्लो वर्षको जस्तो अदुवाले मूल्य पाएको भए उनले यो वर्ष चार लाख बढी आम्दानी सहजै गर्ने थिए। तर, उनलाई यसपालि लगानी उठाउन नै धौ–धौ परेको छ। उत्पादित अदुवाले राम्रो मूल्य नपाउँदा तिम्सिना जस्ता धेरै अदुवा किसान मर्कामा परेका छन्। अदुवाको बिक्री घटेपछि किसानको लगानी नै डुब्ने अवस्था भएको छ।
म्याङलुङ नगरपालिका–२ का अदुवा किसान ठगमाया भण्डारीले गत वर्ष जस्तै मूल्य पाउने आशामा यो वर्ष ३० क्विन्टल अदुवा फलाइन्। तर यही वर्ष अदुवाको मूल्य घटेपछि उनले घाटा बेहोर्नु परेको छ।
अदुवाको मूल्य घटेपछि यो वर्ष लगानी नै गुम्ने खतरा भएको छ। “अदुवामा गरिएको लगानी यो वर्ष सबै डुब्ने भयो,” उनले भनिन् – “दश क्विन्टल बीउ मकै र कोदो फल्ने बारीमा रोपेको थिएँ, यसपटक डुबिएला जस्तो छ।”
जिल्लाका किसान अहिले अदुवा प्रतिकेजी १८ ले बिक्री गर्न बाध्य छन्। गत वर्ष किसानले ४० देखि ७० सम्म लगाएर अदुवाको बीउ खरिद गरेका थिए। तर महँगोमा खरिद गरेर रोपेको अदुवा बिक्री गर्ने बेला ह्वात्तै मूल्य घटेपछि किसानलाई मर्का परेको हो।
गत वर्ष जिल्लाका बजारमा अदुवा ५५ प्रतिकेजीसम्म कारोबार भएको थियो। अदुवाको मूल्य बढ्नुपर्ने समयमा बिक्री हुनै गाह्रो भएपछि जिल्लाभरका किसान मर्कामा परेको जिल्ला कृषि विकास कार्यालयले जनाएको छ।
जिल्लामा अलैँचीपछि सबैभन्दा धेरै उत्पादन हुने र आम्दानी हुने नगदे बाली अदुवा हो। कम मेहनत र दुःख गर्दैमा मनग्य आम्दानी लिन सकिने भन्दै खाद्यान्न बाली छाडेरै अदुवाखेती थालेका किसान बजार भाउ नपाउँदा खेतीबाटै निरुत्साहित बनेका छन्।
यो वर्ष विगत वर्षभन्दा धेरै अदुवा उत्पादन भए पनि मूल्य नपाएकाले आगामी वर्ष अदुवाको उत्पादन घट्ने निश्चित जस्तै देखिएको व्यापारी दुर्गानारायण भण्डारीले बताए। “मैले यो वर्ष करिब २ सय ५० टन अदुवा खरिद बिक्री गरेँ,” उनले भने – “मूल्य नपाएको रिसले धेरैले बीउ नै नराखी बेचेका छन्।”
जिल्लाका धेरै किसानले अदुवाको बजारीकरण गरिदिन अनुरोध गरेका वरिष्ठ कृषि विकास अधिकृत रोहिणीराज घिमिरेले बताए। यहाँ उत्पादित अदुवाको प्रमुख बजार भारत हो। भारतीय बजारबाट यो वर्ष माग थोरै मात्रामा आएकाले पूर्वी पहाडमा उत्पादित अदुवाले बजार र मूल्य नपाएको वरिष्ठ कृषि विकास अधिकृत घिमिरेले बताए।
अदुवा बिक्रीका लागि भारतीय बजारमा भर पर्नुपर्ने अवस्था रहेको छ। “यहाँ उत्पादित अदुवा भारतको सिलगुढी, नक्सालबारीलगायत बजार लगिन्छ, त्यहाँ पु¥याएर नेपाली अदुवालाई धुलाइ गरिन्छ,” व्यापारी भण्डारीले भने – “धुलाइ गरेपछिको राम्रो अदुवाको मूल्यमात्रै हामीले पाउने हो।”
जिल्लाका धेरै किसानले अदुवा खेतीका लागि साहु, बैंक, सहकारी संस्था र गाउँघरका समूहबाट ऋण लिएका छन्। अघिल्लो वर्षको मूल्य देखेर अदुवा खेतीमा लागेका किसानले यसको बिक्रीबाट लिएको ऋण र त्यसको ब्याजसमेत बुझाउन सक्ने स्थिति देखिएको छैन्। आफू खटेको परिश्रमको मूल्य नपाउने भएपछि अदुवा किसान निराश भएका छन्।
जिल्लामा यो वर्ष एक हजार ६७ हेक्टर क्षेत्रफलमा व्यावसायिक अदुवा खेती गरिएको कृषि विकास कार्यालयले जनाएको छ। गत वर्ष जिल्लामा उत्पादित अदुवा भारत, बङ्गलादेश हुँदै तेस्रो मुलुकतर्फ निकासी भएको थियो। यो वर्ष अदुवाले यी मुलुकको बजार नपाएपछि तेह्रथुमसहित धनकुटा, सङ्खुवासभा, इलाम, पाँचथरलगायतका जिल्लामा उत्पादन भएको अदुवा बारीमै उम्रिने भएको  । रासस
Click here to share with social network...Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*